رونمایی ارز دیجیتال نیجریه با نام “اینایرا” توسط دولت این کشور

ارز دیجیتالی که کشور نیجریه رونمایی کرده است اینایرا نام دارد. این ارز یکی از جدید ترین ارزهایی می باشد که به وجود آمده است. در ماه های انتهایی سال 2021 یعنی در اکتبر سال پیش این ارز توسط بانک مرکزی این کشور و با حمایت رییس جمهور نیجریه رونمایی شد. در ادامه در اخبار ارزهای دیجیتال بیشتر در مورد آن توضیح خواهیم داد.

ارزش ارز دیجیتال اینایرا

بر اساس گفته های رییس بانک مرکزی نیجریه در زمان رونمایی از ارز دیجیتال اینایرا به رییس جمهور این کشور 500 میلیون اینایرا که معادل 1.21 میلیون دلار می باشد تا به امروز منتشر شده است و در دسترس کاربران برای معامله قرار گرفته است.

در حال حاضر اپلیکیشن های اسپید ولت و مرجنت ولت برای کاربران از طریق گوگل پلی و اپ استور در دسترس می باشد. راهنمای استفاده قانونی از این ارز دیحیتال در وب سایت رسمی بانک مرکزی نیجریه وجود دارد.

بیانیه بانک مرکزی نیجریه در مورد این ارز دیجیتال

طبق این بیانیه که از طرف بانک مرکزی این کشور به صورت رسمی منتشر شده است؛ اینایرا یک ارز دیجیتال جهانی می باشد. هدف این ارز تکمیل پول رایج نیجریه می باشند نه این که بخواهد به جای پول رایج این کشور فعالیت کند. طبق اعلام بانک مرکزی این ارز معاملات و خرید و فروش محصولات مختلف را در سطح جامعه برای تمامی اقشار بسیار ساده تر خواهد کرد.

این رز دیجیتال قرار بود تا در بین روز های اول تا چهارم اکتبر سال 2021 منتشر شود اما به دلیل جشن شصت و یکمین سال استقلال این کشور به تعویق افتاد. طبق بیانیه بانک مرکزی نیجریه در این باره شما باید بدانید که تاخیر در منتشر کردن ارز اینایرا مسئله مهمی نمی باشد.

بانک مرکزی قصد داشته است تا یک ارز بسیار خوب و موفق را برای بلند مدت تولید کند. انتشار این ارز دیجیتال در روز دوم اکتبر سال 2021 توسط مجلس فدرال این کشور تایید و استفاده از آن برای افراد در جامعه تصویب شده است.

دلیل به وجود آمدن ارز دیجیتال اینایرا چیست؟

در بخش قبلی خدمتتان عرض کردیم که طبق بیانیه بانک مرکزی نیجریه رونمایی از ارز دیجیتال اینایرا با هدف بهبود و تکمیل پول رایج این کشور تولید شده است. بانک مرکزی این کشور قصد ندارد تا اینایرا را جایگزین پول رایج این کشور کند و تنها تکمیل آن مورد نظر بانک بوده است. این ارز می تواند عملکرد خوبی داشته باشد به دلیل این دولت مرکزی نیجریه حمایت خود را از این ارز اعلام کرده است.

این ارز می تواند به اقشار و افراد مختلف در جامعه کمک کند تا معاملات و خرید و فروش های راحت تری را داشته باشند. نقل و انتقال های مالی از طریق این ارز دیجیتال بسیار راحت تر از استفاده از پول رایج این کشور می باشد. همین موضوع دلیلی می باشد که کاربران و افراد در این کشور برای انجام معاملات خودشان از ارز دیجیتال اینایرا استفاده کنند. دولت و بانک مرکزی این کشور امیدوار است تا این ارز دیجیتال بتواند هدفی که برایش تعیین شده است را در بلند مدت به خوبی انجام داده و عملکرد موفقیت آمیزی را داشته باشد.

دلیل به وجود آمدن ارز دیجیتال اینایرا چیست؟

ارز دیجیتال اینایرا، به‌ عنوان نخستین ارز دیجیتال رسمی قاره آفریقا توسط بانک مرکزی نیجریه معرفی شد. دلیل اصلی ایجاد این ارز دیجیتال، تقویت پول ملی نیجریه یعنی نایرا در بستر دیجیتال و مدرن‌ سازی زیر ساخت‌ های مالی کشور بوده است. برخلاف تصور عموم، اینایرا قرار نیست جایگزین پول نقد شود، بلکه هدف آن تکمیل و همراهی با اسکناس فیزیکی است تا تراکنش‌ ها را سریع‌ تر، ایمن‌ تر و کم‌ هزینه‌ تر کند. در ادامه درباره سه عامل مهم و مستقل در شکل‌ گیری ارز دیجیتال اینایرا را معرفی می کنیم.

فرار از فیات

یکی از ریشه‌ های اصلی ایجاد اینایرا، فرار از مشکلات عمیق سیستم پول فیات در نیجریه بود. فیات به پول‌ هایی گفته می‌ شود که بدون پشتوانه طلا یا دارایی واقعی هستند و تنها بر پایه اعتماد عمومی و قدرت دولت‌ ها ارزش‌ گذاری می‌ شوند. در نیجریه، نایرا پول رسمی کشور سال‌ ها است با کاهش ارزش، تورم شدید و بی‌ ثباتی مواجه شده است. این وضعیت باعث شد شهروندان برای حفظ ارزش سرمایه خود، به گزینه‌ هایی مثل رمزارزهای جهانی مانند بیت‌ کوین روی بیاورند.

اما استفاده گسترده از رمزارزهای غیر رسمی، کنترل دولت بر نظام پولی را کاهش می‌ دهد و ریسک‌ هایی مثل پول‌شویی، فرار مالیاتی و خروج بی‌ ضابطه سرمایه را افزایش می‌ دهد. بانک مرکزی نیجریه برای پاسخ به این چالش، تصمیم گرفت نسخه‌ ای دیجیتال و رسمی از نایرا را عرضه کند که در بستر فناوری بلاک‌ چین فعالیت کند، اما همچنان در چارچوب قانونی دولت باقی بماند. بنابراین، eNaira راهکاری برای مقابله با فرار سرمایه از فیات، کاهش وابستگی به رمزارزهای ناپایدار و بازگرداندن اعتماد عمومی به پول ملی، در قالبی مدرن و دیجیتال بود.

شمول مالی

در نیجریه، درصد بالایی از مردم، به‌ ویژه در مناطق روستایی و کم‌ برخوردار، به هیچ نوع حساب بانکی یا خدمات مالی رسمی دسترسی ندارند. این محرومیت از خدمات بانکی باعث می‌ شود میلیون‌ ها نفر نتوانند به درستی در اقتصاد رسمی مشارکت کنند. این وضعیت، که به آن نارسایی در شمول مالی گفته می‌ شود، موجب افزایش فقر، کاهش سرمایه‌ گذاری در سطح خرد و گسترش اقتصاد زیر زمینی می‌ شود. هدف بانک مرکزی نیجریه از راه‌ اندازی eNaira این بود که با ایجاد یک سیستم ساده و قابل‌ دسترسی، امکان مشارکت اقتصادی را برای همه مردم فراهم کند.

برخلاف رمزارزهای رایج که برای استفاده نیاز به گوشی هوشمند، اینترنت و کیف پول‌ های پیچیده دارند، اینایرا به‌ گونه‌ ای طراحی شده که حتی با گوشی‌ های ساده و کدهای USSD نیز قابل استفاده است. این سادگی در دسترسی، به طبقات پایین‌ دست جامعه این امکان را می‌ دهد که بدون نیاز به بانک یا کارت، خرید، فروش، پس‌ انداز و انتقال پول انجام دهند. بنابراین، اینایرا ابزار مهمی برای تحقق عدالت اقتصادی و گسترش شمول مالی در کشوری با ساختار طبقاتی گسترده به شمار می‌ رود.

حواله ها و هزینه ها

نیجریه یکی از بزرگ‌ ترین دریافت‌ کنندگان حواله در آفریقا است. هر ساله میلیاردها دلار از طرف نیجریه‌ ای‌ های مقیم خارج، به خانواده‌ ها و بستگانشان در داخل کشور ارسال می‌ شود. اما سیستم سنتی ارسال پول چه از خارج کشور و چه در داخل بین ایالت‌ ها بسیار پر هزینه و کند است. کارمزدهای بالا، تأخیر در انتقال وجه، نیاز به بانک‌ ها یا شرکت‌ های واسطه، و خطر تقلب از جمله مشکلاتی هستند که حواله‌دهندگان و دریافت‌ کنندگان با آن روبرو هستند. با معرفی اینایرا، دولت نیجریه به‌ دنبال حذف واسطه‌ های گران‌ قیمت و ایجاد یک شبکه سریع، امن و کم‌ هزینه برای انتقال پول بود.

شهروندان می‌ توانند از طریق eNaira پول خود را به‌ صورت آنی به حساب دیگران منتقل کنند، بدون اینکه نیازی به بانک یا هزینه اضافی داشته باشند. همچنین سیستم انتقال پول برای کسانی که در خارج از کشور هستند نیز طراحی شده، به‌ طوری‌ که از طریق همکاری با نهادهای بین‌ المللی انتقال پول، امکان دریافت حواله با نرخ مناسب و بدون کارمزد سنگین فراهم شده است. این ویژگی نه تنها زندگی روزمره مردم را آسان‌ تر می‌ کند، بلکه فرصت بزرگی برای جذب سرمایه‌ های خرد از سراسر دنیا به داخل اقتصاد نیجریه فراهم می‌ آورد. در نتیجه، eNaira ابزاری برای ارتقای بهره‌ وری اقتصادی و افزایش سرعت گردش پول در سطح ملی و بین‌ المللی است.

استقبال از ارز دیجیتال نیجریه eNaira چگونه بود؟

این ارز دیجیتال که در اکتبر ۲۰۲۱ به‌ عنوان نخستین ارز دیجیتال رسمی آفریقا راه‌ اندازی شد، در ابتدا با موجی از تبلیغات و توجه رسانه‌ ای همراه بود و تنها در ماه‌ های اول، صدها هزار بار توسط کاربران دانلود شد. اما این استقبال اولیه دوام چندانی نداشت و آمارها نشان می‌ دهد که استفاده واقعی از اینایرا در میان شهروندان بسیار پایین‌ تر از حد انتظار باقی مانده است.

بر اساس گزارش صندوق بین‌ المللی پول و منابع خبری داخلی نیجریه، بیش از ۹۸ درصد از کیف‌ پول‌ های دیجیتال ایجاد شده برای اینایرا هیچ‌ گونه تراکنشی نداشته‌ اند. به‌ عبارت دیگر، بسیاری از مردم پس از نصب برنامه، هرگز از آن برای انجام مبادلات مالی استفاده نکرده‌ اند. میانگین تراکنش‌ های هفتگی در سراسر کشور بسیار ناچیز بوده و تنها بخش کوچکی از مردم آن را به‌ طور فعال به کار گرفته‌ اند. این موضوع در حالی است که هدف اصلی دولت از راه‌ اندازی اینایرا، افزایش شمول مالی، تسهیل پرداخت‌ ها و کاهش وابستگی به ارزهای دیجیتال غیر رسمی بود.

دلایل مختلفی برای استقبال پایین از اینایرا مطرح شده‌ اند. یکی از مهم‌ ترین عوامل، بی‌ اعتمادی عمومی نسبت به سیاست‌ های مالی دولت و بانک مرکزی است. پیش از عرضه اینایرا، بانک مرکزی نیجریه استفاده از رمزارزهایی مانند بیت‌ کوین را ممنوع اعلام کرده بود، که این موضوع موجب شد بسیاری از مردم این ابتکار جدید را با تردید و بدبینی نگاه کنند. علاوه بر آن، زیر ساخت‌ های ضعیف اینترنت، کمبود گوشی‌ های هوشمند در میان اقشار کم‌ درآمد، و عدم آموزش کافی درباره نحوه استفاده از این ارز دیجیتال، همگی مانع گسترش آن در سطح عمومی شدند.

چگونه می توان eNaira خرید؟

برای خرید و استفاده از ارز دیجیتال eNaira، کاربران ابتدا باید کیف پول دیجیتال مخصوص این ارز را راه‌ اندازی کنند. این فرآیند با نصب اپلیکیشن رسمی CBN eNaira Speed Wallet آغاز می‌ شود که برای سیستم‌ عامل‌ های اندروید و iOS در دسترس است. پس از نصب اپلیکیشن، کاربر باید اطلاعات هویتی خود را وارد کند. این اطلاعات معمولاً شامل شماره شناسایی بانکی، شماره ملی، تاریخ تولد و آدرس ایمیل است. در مرحله بعد، کاربر باید یکی از بانک‌ های مورد تأیید بانک مرکزی نیجریه را به‌ عنوان بانک پشتیبان انتخاب کند؛ بانک‌ هایی نظیر Access Bank، GTBank، UBA، Zenith و دیگر بانک‌ های بزرگ کشور گزینه های معقولی هستند.

پس از تأیید اطلاعات، کیف پول فعال می‌ شود و امکان انجام تراکنش‌ ها فراهم می‌ گردد. برای خرید eNaira، ساده‌ ترین روش، انتقال مستقیم از حساب بانکی به کیف پول دیجیتال است. این کار از طریق اپلیکیشن بانک‌ ها یا مراجعه به شعب آن‌ ها امکان‌ پذیر است. همچنین کاربران می‌ توانند از طریق افراد دیگر که دارای کیف پول eNaira هستند، پول دریافت کنند یا از طریق نمایندگان رسمی با پرداخت نقدی، کیف پول خود را شارژ نمایند.

برای کاربران نیجریه‌ ای که در خارج از کشور زندگی می‌ کنند، خرید eNaira از طریق واریز حواله به حساب بانکی در نیجریه و سپس انتقال آن به کیف پول دیجیتال امکان‌ پذیر است. با این حال، در حال حاضر امکان خرید مستقیم eNaira برای افراد خارجی که حساب بانکی نیجریه‌ ای ندارند، فراهم نشده است. در مجموع، فرآیند خرید eNaira ساده و شفاف طراحی شده، اما همچنان نیازمند اتصال به نظام بانکی داخلی کشور است. این موضوع باعث شده تا کاربران داخلی راحت‌ تر از این ارز دیجیتال استفاده کنند و خرید آن در خارج از نیجریه به زیر ساخت‌ ها و خدمات واسطه‌ ای وابسته باشد.

ارز دیجیتال اینایرا چه معایبی دارد؟

یکی از بزرگ‌ ترین معایب این ارز دیجیتال، تمرکز شدید و کنترل کامل بانک مرکزی نیجریه بر شبکه و داده‌ ها است؛ برخلاف اصول اصلی فناوری بلاک‌ چین که تأکید بر تمرکز زدایی و شفافیت دارد، eNaira بیشتر شبیه یک سیستم بانکی دیجیتال تحت نظارت متمرکز دولت عمل می‌ کند. این موضوع نگرانی‌ هایی درباره حریم خصوصی کاربران و احتمال سو استفاده یا دستکاری داده‌ ها ایجاد کرده است.

علاوه بر این، بی‌ اعتمادی عمومی نسبت به سیاست‌ های مالی دولت و پیام‌ های متناقضی که در زمینه رمزارزها صادر شده، باعث شده بسیاری از کاربران نسبت به eNaira بدبین باشند و تمایلی به استفاده از آن نشان ندهند. بسیاری از مردم معتقدند این ارز دیجیتال مزیت خاصی نسبت به حساب‌ های بانکی و کیف پول‌ های موبایلی موجود ندارد و در واقع ابزار جدیدی نیست که ارزش افزوده ملموسی برای آن‌ ها فراهم کند. مشکلات زیر ساختی نیز یکی دیگر از چالش‌ های بزرگ است. در بسیاری از مناطق نیجریه، دسترسی پایدار به اینترنت و برق وجود ندارد و حتی استفاده از فناوری ساده‌ تری مثل کدهای USSD با دشواری مواجه است.

نوسان قیمیتی ارز دیجیتال اینایرا

ارز دیجیتال اینایرا برخلاف بسیاری از رمزارزهای شناخته‌ شده مانند بیت‌ کوین یا اتریوم، ذاتاً با هدف تبدیل شدن به یک ابزار پایدار مالی و مکمل پول رسمی نیجریه طراحی شده است؛ بنابراین نوسانات قیمتی زیادی ندارد و ارزش آن به صورت ۱ به ۱ با پول ملی نیجریه ثابت نگه داشته می‌ شود. به عبارت ساده‌ تر، eNaira یک ارز دیجیتال پایدار است که ارزش آن مستقیماً به ارزش نایرا وابسته است و هدف آن جلوگیری از نوسانات شدید بازارهای رمزارزی است.

این طراحی باعث می‌ شود که eNaira برای استفاده‌ های روزمره مانند پرداخت‌ ها، حواله‌ ها و معاملات خرد مناسب باشد و نگرانی‌ هایی مانند ریسک از دست دادن سرمایه به خاطر نوسان‌ های ناگهانی ارزش را برای کاربران به حداقل برساند. از سوی دیگر، این ثبات قیمت ناشی از کنترل و نظارت بانک مرکزی نیجریه است که ارزش eNaira را تضمین می‌ کند و با دخالت مستقیم در بازار از نوسانات جلوگیری می‌ کند.

به همین دلیل، برخلاف ارزهای دیجیتال سنتی که قیمت آن‌ ها به‌ صورت لحظه‌ ای و شدیداً تحت تأثیر عوامل بازار تغییر می‌ کند، eNaira فاقد نوسان قیمتی قابل توجه است و بیشتر شبیه به یک نسخه دیجیتال‌ شده از پول نقد است. البته این ثبات قیمت باعث شده که eNaira جذابیت چندانی برای سفته‌ بازی و سرمایه‌ گذاری نداشته باشد و بیشتر نقش ابزاری در تراکنش‌ های روزمره و مالی ایفا کند.

enaira پروژه اسکم است؟

اینایرا توسط بانک مرکزی نیجریه، نهاد رسمی و قانونی مسئول سیاست‌ های پولی کشور، راه‌ اندازی شده است و هدف آن ایجاد یک ارز دیجیتال ملی، قانونی و تحت نظارت دولت است. این پروژه بخشی از برنامه‌ های رسمی دولت نیجریه برای مدرن‌ سازی نظام مالی، افزایش شمول مالی و تسهیل تراکنش‌ های مالی در کشور است.

با این حال، هر چند eNaira اسکم نیست، اما با چالش‌ ها و مشکلات فراوانی مواجه شده است، از جمله پذیرش محدود در میان مردم، نگرانی‌ های مربوط به حریم خصوصی، زیر ساخت‌ های ناکافی و ضعف در آموزش کاربران مواجه بودد. همچنین برخی منتقدان به ماهیت متمرکز این ارز و کنترل کامل دولت بر آن انتقاد دارند، ولی این‌ ها مشکلات فنی و مدیریتی بوده، و نشانه‌ هایی از کلاهبرداری نیست. در مجموع، eNaira یک پروژه رسمی و قانونی است که هنوز در مراحل ابتدایی خود با مشکلاتی رو به رو است، اما نمی‌ توان آن را یک پروژه کلاهبرداری یا اسکم دانست.

بررسی نظر کارشناسان در مورد آینده ارز دیجیتال اینایرا

بسیاری از تحلیل‌ گران و کارشناسان حوزه مالی و فناوری، eNaira را گامی مهم و استراتژیک در مسیر دیجیتالی‌ سازی اقتصاد نیجریه می‌ دانند. آن ها معتقدند که عرضه اولین ارز دیجیتال رسمی در آفریقا، می‌ تواند به افزایش شمول مالی، کاهش هزینه‌ های تراکنش و بهبود شفافیت مالی کمک کند. از نگاه این گروه، اگر زیر ساخت‌ ها بهبود یابد و دولت بتواند اعتماد عمومی را جلب کند، eNaira می‌ تواند نقش مهمی در تسهیل پرداخت‌ ها، جذب سرمایه‌ های خرد و تسریع گردش پول در اقتصاد نیجریه ایفا کند.

مهم‌ ترین نگرانی‌ ها شامل تمرکز بیش از حد این سیستم تحت کنترل بانک مرکزی، ضعف زیر ساخت‌ های ارتباطی در برخی مناطق نیجریه، و نبود آموزش کافی برای کاربران است. همچنین، برخی معتقدند که eNaira در رقابت با رمزارزهای غیر متمرکز و محبوب جهانی که ویژگی‌ هایی مانند حریم خصوصی بیشتر و استقلال از دولت دارند، ممکن است نتواند جایگاه مطلوبی کسب کند.

سوالات متداول